آخرالزمان واژه ای آشنا برای شیعه است که حکایت از دورانی دارد که منتهی به ظهور موعود ادیان الهی و منجی عالم بشریت حضرت حجت - علیه و علی آبائه افضل صلوات الله-  می باشد. شناخت آخر الزمان یا فرجام شناسی[1] در ادیان یهود ، مسیحیت و زرتشتی هم حائز اهمیت است. نگاهی به دردها و آلام بشر اندیشمند امروز و غربت او در زوال فطرت پاک آدمی ، چنین می نماید که در میان همه خواسته های ضد و نقیضش ، امروز یکی هست که همه در آن مشترکند ؛ همه اقوام و  ملل یکصدا خواهان آزادی اند.[2]

آخر الزمان چه هنگام است ؟ آیا ما در آن به سر می بریم ؟ به چند طریق می توان به این سوال پاسخ داد و بهترین شیوه رجوع به قرآن کریم است. کتابی که پاسخ همه چیز در آن است «وَ كلُ‏َّ شىَ‏ْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا»[3] هرچند که برای فیض حداکثری از قرآن کریم باید به مقام رتبه متقین دست یافت «هُدًى لِّلْمُتَّقِين»[4]‏ تا پاسخها را آنچنان که شایسته است دریابیم «وَ مَن يَتَّقِ اللَّهَ يجَْعَل لَّهُ مخَْرَجًا»[5] و این دریای فیض الهی بیش از هزار و چهار صد سال قبل بیان نموده که :« إِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَريب‏»[6]  آری صبح نزدیک است ، حتی اگر هزاران سال آینده باشد. پس به تعبیر قرآن کریم سراسر عصر پس از حضرت خاتم –صل الله علیه و آله و سلم- عصر و ظهور و آخر الزمان است. دورانی که فرج نهایی انسانیت را بر دوش خویش حمل می کند و پایان انتظار جریان حق و حقیقت را نوید می دهد.

اما برای آخر الزمان در کلام بی مثال حضرات ائمه معصومین صلوات الله علیهم اجمعین جملاتی صادر شده است که انسان را وادار به تفکر می نماید. هر چند تاریخ یاری نشدن امامان تشیع نیز همواره بیمناکی جدی را به همراه دارد. هر چند در روایات و زیارات دوازدهمین امام – علیه افضل صلوات الله- منصور و یاری شده خوانده شده«مع امام منصور»[7] اما شیعه نسبت خود را باید با او مشخص کند و سوال همیشگی کسانی که می خواهند به اوج قله همراهی با امام برسند این است که آیا ما او را یاری خواهیم کرد؟ چرا که در فرازهایی دیگر از زیارات و روایات واژه هایی دیگر نیز نهفته است. اساسا روایات معصومین در برخی موارد متناقض است که با فهم روند شناسی گفتاری ایشان می توان به فهوای کلام دست یافت. یاری ایشان یاری مظلوم ، نصرت غریب و یاری عالم ، کمک به ذی القربی ، نصرت ولی نعمت و یاری نمودن واسطه نعمت و نصرت کسی است که خداوند را یاری می کند و نصرت کریم ، شریف ، طرید ، خونخواه و مهجور است.[8]

[1] - Eschatologie

[2] - موعودنامه ، تونه ای ، مجتبی ، انتشارات مشهور، قم : 1381

[3] - سوره مبارکه نباء / آیه 29

[4] - سوره مبارکه بقره / آیه 2

[5] - سوره مبارکه طلاق / آیه 2

[6] - سوره مبارکه هود/ آیه 81

[7] - زیارت عاشورا

[8] - مکیال المکارم / ج 2 : ص319