در این آشفته بازار دنیا گاهی در چارسوقش می ایستم و نگاه می کنم. درست به عادت همیشگی که در محل کار یا خانه روی صندلی می روم و می خواهم از آنجا دنیا را جور دیگری ببینم . گاهی مینویسم . پیشترها فقط برای مهربان بانویم می نوشتم .اکنون علمی ترها را به نظاره همه گذاشتم تا به خودم بفهمانم در مسیر شدنم ...
سابقه تاریخی روابط ایران و امریکا به سال 1856باز می گردد که فراز و فرودهای جدی را در این مدت داشته است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و به وضوح بیشتر پس از فتح تاریخی لانه جاسوسی ، رابطه امریکا با ایران بر مدار دشمنی آشکار می چرخد. اما این بدان دلیل نیست که پیش از این تاریخ دوستی و تعامل مناسبی با کشورمان داشته است. به عبارت دیگر امریکا از نخستین روزهای برقرار ی ارتباط سلطه بر ایران را استراتژی خود قرار داده است. در بسیاری از موارد ژستی فرهنگی داشته اما در عمل طور دیگری رفتار می نموده است ، عوام فریبی همراه با چاقو زدن از پشت .
به عنوان نمونه در گزارش عملکرد سال 1962 کمیسیون مبادلات فرهنگی و آموزشی ایران و امریکا به صراحت به «نقش برنامه های فرهنگی در پیشبرد اهداف سیاست امریکا» اشاره شده :
1- آموزش رهبران ، متخصصان ، معلمان و جوانان از طبقه متوسط
2- تشویق به ایجاد تخصصها و حرفه های جدید
3- استمرار نشانه های علاقه به منافع امریکا در میان ایرانیان
4- کمک به رشد آموزش متوسطه
5- کمک به تبلیغ زبان انگلیسی به عنوان ابزار رشد و گسترش ارتباطات با جهان خارج
6- کمک به رشد آموزش عالی و قوت بنیه علمی دانشجویان
علاوه بر این ، در سالهای بعد نیز با ادامه روند هدفگذاری در سند مربوطه به برنامه 1964 برای مبادلات فرهنگی و آموزشی ، اهدافی به مراتب صریح تر و با قابلیت سنجش و تحرک بیشتری ذکر شده است :
1- امریکا را به عنوان ملتی قوی ، دمکراتیک و پویا نشان دهد.
2- ایرانیان را از احترام عمیق امریکاییان نسبت به تاریخ طولانی «پرشیا» و دستاوردهای آن آگاه کند.
3- نشان دهد که مردم امریکا در آرزوهای بالنده ایرانیان برای رسیدن به پیشرفتهای فردی و ملی شریک هستند.
4- در توسعه و تقویت آموزش زبان انگلیسی برای گسترش ارتباطات با غرب به عنوان ابزاری در فرایند نوسازی ایران مشارکت کند.
5- ایرانیان تحصیل کرده در امریکا را به مشارکت در نوسازی ایران تشویق کند.
با مروری دقیق بر مجموعه اسناد موجود می توان علاوه بر اهداف اعلام شده در بالا ، جنبه هایی دیگر از این اهداف را که با صراحت یا به طور ضمنی مورد توجه قرار گرفته استخراج کرد و به فهرست زیر به عنوان اهداف اِعمالی رسید :
1- ترویج ارزشها و شیوه زندگی امریکایی به عنوان الگوی آرمانی
2- گذار از جامعه سنتی و تقویت طبقه متوسط غربگرا
3- جهت دهی به دانش و دانشگاهها
4- گسترش زبان انگلیسی به عنوان زبان علمی و ارتباطی
اسناد به نقل از : دیپلماسی فرهنگی امریکا در ایران ، انجمن ایران و امریکا
نوشته : حجت الاسلام و المسلمین دکتر آشنا
فصلنامه مطالعات تاریخی / سال دوم / شماره نهم / پائیز 1384